FaceBookTwitterGoogle+

Search

Valuta omrekenen




Yahoo Finance

Frankrijk en de Hollande-ziekte

Toen de socialist François Hollande in 2012 beëdigd werd als president van de Franse republiek was zijn thema soberheid en motto werkgelegenheid. Het thema soberheid lijkt geslaagd te zijn in z’n eerste termijn, maar met het motto werkgelegenheid is het wat minder gelukt.

Hollande ging vier jaar geleden voortvarend van start en trachtte de haperende Franse economische motor weer op gang te krijgen door de belastingen flink te verhogen. De hogere belastingen zouden het begrotingstekort verminderen en de iets minder gestegen uitgaven zouden de gesubsidieerde werkgelegenheid een flinke opsteker geven. Het eerste dat Hollande deed toen hij aan de macht kwam, was de door Sarkozy verhoogde pensioengerechtigde leeftijd weer verlagen. 

 

Het begrotingstekort was in Frankrijk altijd al substantieel, maar sinds de financiële crisis is het boven de 3% uitgekomen en ondanks strafbankjes en bestraffende Europese woorden daar nooit meer onder gekomen. Toen Hollande aan de macht kwam was het 4,8% en in 2015 kwam het uit op een tekort van 3,5%. De laatste beloften zijn dat ze in 2017 echt weer onder de 3% zullen komen, alhoewel de terroristische aanslagen en de daarmee gepaard gaande kosten de volgende verlenging van deze periode aan lijkt te kondigen.

Al die onwil om de financiën structureel te saneren was gestoeld op de perceptie dat geld uitgeven goed is voor de werkgelegenheid. Helaas blijkt ook dit niet te werken. De Franse werkloosheid was in 2012 nog geen 10% en sinds zijn aantreden is het gestaag gestegen tot ruim boven de 10%. President François Hollande heeft steeds gezegd dat hij geen kandidaat is voor zijn eigen functie als het tij niet is gekeerd voor het einde van zijn mandaat in mei 2017. Maar hij zal de eerste politicus niet zijn die zijn belofte breekt. Overigens heeft zijn voorganger, Nicolas Sarkozy, bij zijn aantreden belooft de werkloosheid terug te dringen tot 5%. Die zat er dus nog veel verder van af.

Inmiddels heeft de Franse regering zelf toegegeven dat het land in een economische noodsituatie verkeert. Sterker nog, men zoekt naar een nieuw sociaal-economisch model.

Duidelijk is in ieder geval dat de Fransen hun verouderde structuren drastisch moeten veranderen, en dat zal niet eenvoudig zijn door de houding van de starre vakbonden.

Bijna een kwart van de Franse beroepsbevolking is in dienst van de overheid. Dat is 10% boven het gemiddelde van de OESO landen. Met andere woorden, Frankrijk heeft 1,5 miljoen mensen meer in overheidsdienst dan het wereldwijde gemiddelde. Daarnaast krijgen nog eens 3,6 miljoen mensen een werkloosheidsuitkering, 1,3 miljoen mensen een bijstandsuitkering, 2 miljoen mensen werken in staatsgeleide bedrijven en 750.000 mensen werken bij staatsgesubsidieerde (liefdadigheids)instellingen. Dan hebben we het nog niet eens over de 2 miljoen mensen die in de sterk gesubsidieerde agrarische sector werken. Alles bij elkaar is dus ongeveer de helft van de Franse beroepsbevolking voor haar inkomen direct afhankelijk van de overheid. Dit is ongeveer 2,5 keer meer dan bijvoorbeeld in Engeland. Dat is ook precies de reden waarom na het uitbreken van de financiële crisis Frankrijk minder te maken kreeg met de recessie. Bij de overheid werden er namelijk geen mensen ontslagen.

Nu (en in de vele vele jaren die nog komen) krijgt Frankrijk de rekening gepresenteerd. De staatsschuld is meer dan 95% van het Bruto Nationaal Product en stijgende. Als vuistregel geldt dat een staatsschuld van meer dan 100% op termijn onhoudbaar is. Sinds 1980 is er in Frankrijk geen begrotingsevenwicht meer geweest en zowel de presidenten ter linker- als ter rechterzijde konden niet voorkomen dat er steeds meer belasting werd geheven en nog meer extra werd uitgegeven.

Inmiddels probeert premier Manuel Valls en minister van arbeid Myriam El Khomri wat hervormingen op de arbeidsmarkt door te voeren. Helaas is de oppositie van de vakbonden dermate groot en invloedrijk dat de maatregelen alweer zijn afgezwakt nog voordat ze in stemming kwamen. Zo wilde men een maximum stellen aan de ontslagvergoedingen en een einde maken aan de wettelijke limiet van 35 uur per week werken. Zo krijgt men nu maximaal 30 maanden salaris doorbetaald bij ontslag en dat wilde de regering terugbrengen naar 15 maanden maximaal.

Op alle fronten prijst Frankrijk zichzelf uit de markt. Of het nu gaat over ontslagrecht, uitkeringen, pensioenen of werktijden, de wetgeving en het arbeidsethos ademen de sfeer van vervlogen tijden.

Het is spijtig dat Frankrijk, evenals veel andere Europese landen, er niet in slaagt om krachtig te hervormen nu de rente zo laag staat. De Franse staatsschuld is meer dan € 2000 miljard. Als de gemiddelde rente op deze schuld met 1% daalt, scheelt dat toch € 20 miljard per jaar. Een cadeautje van bankpresident Mario Draghi, die ook geen gelegenheid onbenut laat om overheden aan te sporen om drastisch te hervormen nu de rente zo laag staat.

Zoals gezegd loopt het pensioentekort fors op. Volgens Citibank hebben de 20 landen die aangesloten zijn bij de OESO een gezamenlijk tekort van € 70.000 miljard om aan hun staatspensioenverplichtingen te kunnen voldoen. Zo zijn de verplichtingen in Frankrijk meer dan 3 keer zoveel als het Bruto Nationaal Product (BNP). Dat opgeteld bij de sterk stijgende staatsschuld, heb je al een tekort van 400% van het BNP.

In de jaren zestig spraken buitenlandse economen over de Hollandse ziekte omdat de waarde van onze gulden steeg door de gasopbrengsten, waardoor onze concurrentiepositie verslechterde en de werkloosheid steeg. In Frankrijk heerst de Hollande-ziekte. De waarde van de euro kan niet zoals de Franse frank destijds worden gedevalueerd en door het stelsel van onrealistische sociale voorzieningen en arbeidswetgeving verslechtert de concurrentiepositie en dus stijgt de werkloosheid.

De aandacht van de Europese politici wordt begrijpelijkerwijze nu opgeëist door de vluchtelingencrisis en de binnenlandse veiligheid. Maar intussen tikt de Franse klok verder en zuigt de economie zich daar steeds verder vast in het economische drijfzand.

Login Form