FaceBookTwitterGoogle+

Search

Valuta omrekenen




Yahoo Finance

De achtbaan van 2016

Het IMF en veel andere analisten gaan ervan uit dat de economie in 2016 wereldwijd zal groeien met zo’n 3,6% gemiddeld. De EU zal net iets onder de 2% blijven en China bijvoorbeeld net iets onder de 7%. Althans dat laatste hopen we.

De eerste beursdagen van 2016 stonden juist in het teken van de teleurstellende Chinese economische groei. Dat is als we naar de industriële productie kijken, want de servicesector doet het wel goed. Het is altijd moeilijk in te schatten hoe goed de Chinese economie er daadwerkelijk voor staat, want er wordt wel eens aan hun statistieken getwijfeld. Critici zoals Professor Tyler Cowen geloven zelfs dat de Chinese economie nu nog maar met 3 tot 5% groeit en onderweg is naar een 0% groei. Overigens gelooft hij wel dat wanneer de Chinezen hun schuldenberg en overcapaciteit hebben gereduceerd en hun staatsbedrijven hebben hervormd de groei weer zal oppikken tot 4% per jaar.

 

De Amerikaanse economische groei lijkt dit jaar uit te gaan komen op 2,8% en volgend jaar op 2,4%. Langzaam neemt het groeitempo af. De levensstandaard in de VS is de afgelopen 30 jaar verdubbeld. Echter door de toenemende regeldruk, hogere belastingen en staatsschulden en verminderde groei in de productiviteit lijkt de volgende verdubbeling van de levensstandaard 70 jaar te gaan duren. Groei, ook op de lange termijn maar dan wel op een lager pitje.

De economie in de Eurozone trekt langzaam aan richting de 1,8%. Op zich teleurstellend met in het achterhoofd alle monetaire stimulansen (extreem lage rente), de laagste olieprijs in 7 jaar en de goedkope euro. Wat ontbreekt zijn afdoende politieke maatregelen om bijvoorbeeld de hardnekkige en langdurige werkloosheid van 10,2% en de immense staatsschulden aan te pakken.

De markt is nerveus en grijpt dan ook iedere gelegenheid aan om te corrigeren. Zo ook in augustus 2015. Een index als de Standard & Poor’s 500 daalde toen met bijna 10% om ruim een maand later weer in de buurt te komen van haar hoogste punt aller tijde. De waarderingen van de Amerikaanse aandelen zijn niet laag, maar wat zorgen baart zijn de Amerikaanse bedrijfswinsten. In het derde kwartaal daalde de gemiddelde winsten met 0,8% op jaarbasis. En voor het vierde kwartaal 2015 verwacht men een daling van maar liefst 3,5%. Deze dalingen komen voornamelijk door de lage olieprijs. De oliebedrijven zien hun winsten en reserve drastisch aangetast. Lagere winsten, ook al komen die uit 1 sector, maken de index als geheel optisch duurder.

Ook in 2016 lijkt de olieprijs onder druk te blijven staan. De regeringen van o.a. Saoedi-Arabië en Rusland laten de oliekranen wagenwijd openstaan en forceren daarmee Amerikaanse schalieconcurrenten uit de markt. In 2014 telde de VS nog 1609 actieve oliebronnen en nu zijn dat er nog maar 536. Met schaliegas is het nog beroerder gesteld. In 2008 waren er 1606 bronnen actief en nu zijn dat er nog maar 162.

De OPEC en de Russen weten dat het jaren kost om een eenmaal gesloten olie- of gasbron opnieuw op te starten. Toch komt deze politieke insteek niet zonder prijskaartje. De Russische Roebel is inmiddels gedaald tot een record dieptepunt van 73,52 roebel per dollar en de Saoedi ‘s hebben voor het eerst te maken met staatsschulden.

Het zal waarschijnlijk tot de tweede helft van 2016 duren eer de oliemarkt een nieuwe balans heeft gevonden.

De lage olieprijs is een zegen voor de consumenten omdat bijvoorbeeld de prijs aan de pomp steeds lager wordt. Alhoewel het effect in bijvoorbeeld Nederland door de immer stijgende belastingen en duurdere dollar getempert worden. Zo daalde in de afgelopen anderhalf jaar de benzineprijs aan de pomp met ruim 16%. In de VS was deze daling echter 45%. Gecorrigeerd voor de dollarkoers zou de daling nog altijd 33% zijn geweest. Ook werken de lage gasprijzen nauwelijks door in onze stookkosten omdat de belastingen steeds weer verhoogd worden onder het mom van het vergroenen van de belastingen.

De keerzijde van de lage olieprijs is dat net in een periode dat de inflatie onder druk staat een dergelijke prijsdaling de kans op deflatie verhoogt. Voor de overheden en monetaire autoriteiten is deflatie een ramp. In de eerste plaats bestaat het risico dat consumenten hun bestedingen uitstellen als het prijspeil zakt. In de tweede plaats is deflatie slecht voor grote schuldenaren, en dat zijn de overheden. De schuldenbergen worden bij deflatie een zwaardere last. Dus ook in 2016 zal het de ECB en de BOJ er alles aan gelegen zijn om het deflatoire tij te keren. De rente blijft dus laag tot zelfs negatief. De ECB blijft zeker tot en met maart 2017 de markt monetair stimuleren. Mocht de inflatie uitblijven, dan sluit de ECB verdere acties niet uit waardoor zelfs de rente op onze spaarrekeningen negatief zal worden.

De Federal Reserve daarentegen heeft de eerste voorzichtige stap gezet om de rente te verhogen. De inflatie in de VS lijkt iets aan te trekken richting de gewenste 2%. Echter, het zou te laat zijn om de rente pas te verhogen als de 2% wordt aangetikt. Beter vroeg en langzaam beginnen, dan laat en snel. Toch zal de rente nauwelijks stijgen in 2016. In Groot Brittannië wordt de eerste renteverhoging pas in december 2016 of in het voorjaar van 2017 verwacht.

Door het verschil in de ontwikkeling van de rentemarkt (de rente in de VS omhoog en aanhoudend laag in de rest van de wereld) en een hogere economische Amerikaanse groei zal de dollar naar verwachting verder stijgen. De snelle stijging van de afgelopen anderhalf jaar heeft hier al een voorschot op genomen, dus is de koerswinstpotentie in 2016 bescheiden maar wel aanwezig.

De sterke dollar, groeivertraging in China en ongebreidelde olieproductie hebben de malaise op de grondstoffenmarkt verlengd. Ook in 2016 wordt weinig opleving verwacht. Wellicht dat door de nieuwe afspraken over de opwarming van de aarde zoals die in december 2015 in Parijs zijn gemaakt, een hernieuwde vraag naar uranium ontstaat. Sowieso worden er steeds meer budgetten vrijgemaakt voor de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen. Ook in de auto-industrie is een revolutie gaande. Niet alleen bestaande autoproducenten zetten in op elektrisch (hybride) rijden, maar er ontstaan hele nieuwe producenten die rechtstreeks gaan concurreren met bijvoorbeeld Tesla. Een groeimarkt pur sang.

De Emerging Markets stonden in 2015 opnieuw onder druk. De verschillen tussen de diverse  markten waren erg sterk. De bekende beheerder Dr. Mark Mobius blijft er op wijzen dat ondanks het feit dat ook in 2016 Rusland en Brazilië te kampen hebben met een recessie, de groei in de opkomende markten zal uitkomen op zo’n 4,5%. Riant hoger dus dan in de VS en al helemaal in vergelijking met Europa en Japan. De financiële situatie in de meeste van deze landen is de laatste jaren sterk verbeterd. Zo stegen de valutareserves medio vorig jaar naar een record van € 6700 miljard. Dat is aanzienlijk meer dan de € 3800 miljard die de ontwikkelde economieën op de plank hebben liggen.

Niet alleen hebben de opkomende landen meer reserves, ze hebben ook minder schulden. De staatsschulden zijn gemiddeld 30% van hun Bruto Nationaal Product, terwijl wij in Europa afstevenen op gemiddeld 100%. In Nederland zitten we overigens op 64%. Ten slotte hebben de opkomende landen als voordeel dat ze meer land, meer grondstoffen en meer jonge mensen hebben dan de economisch ontwikkelde landen.

De Emerging Markets zijn goed voor 37% van het BNP dat wereldwijd wordt geproduceerd, en dus de ontwikkelde economieën voor 63%. Onze verwachting is dat dit verschil kleiner zal worden. Met de huidige waarderingen en relatief hoge dividenden bieden zowel aandelen als obligaties uit de opkomende landen goede beleggingskansen. Zij het dat selectief naar de onderliggende landen gekeken moet worden.

De grootste risico’s voor 2016 zijn een harde landing van de Chinese economie, een sterke stijging van de Amerikaanse dollarkoers (devaluatie van andere valuta), een verdere daling van de vraag naar olie of een onverwachts probleem in de financiële wereld of een sterke stijging van de Amerikaanse rente.

Er is altijd wel iets om je zorgen te maken en de markt wordt altijd bedreigd door onvoorziene gebeurtenissen. Het economische herstel in de VS duurt nu al 78 maanden, hetgeen meer is dan het gemiddelde van 58 maanden. Reden voor sommige analisten te denken dat het tijd wordt voor een correctie, ja zelfs een recessie. Maar de drie herstelperioden van de afgelopen vier decennia die plaatsvonden in een periode van lage inflatie (zoals nu) duurden gemiddeld 95 maanden. En deze statistieken kun je ook loslaten op de huidige bullmarkt.

De rendementen voor de aandelenmarkten in 2016 zullen bescheiden zijn, en de keuzes moeten selectief zijn. Maar wereldwijd blijven er mogelijkheden en kansen te over.

Login Form